PROGRAMMA

voorjaar 2026

AUTISME EN DE IMPACT IN HET GEZIN

tussen aanpassing en acceptatie

Autisme raakt niet alleen het kind of de persoon met de diagnose — het beïnvloedt het hele gezin. Ouders, broers en zussen zoeken hun weg in een dagelijks leven dat vaak anders verloopt dan dat van andere gezinnen. Er is veel liefde, betrokkenheid en veerkracht, maar soms ook vermoeidheid, frustratie of een gevoel van eenzaamheid.

In deze lezing staan we stil bij wat autisme betekent voor het gezinsleven. We verkennen hoe ouders proberen het evenwicht te bewaren tussen zorg, werk, gezin en zichzelf, en hoe belangrijk draagkracht en zelfzorg zijn om de balans te behouden. Ook de broers en zussen, de zogenaamde brussen, krijgen de nodige aandacht. Zij groeien op met bijzondere ervaringen — soms vol begrip en trots, maar ook met vragen, verantwoordelijkheden of gevoelens van tekortkoming.

Daarnaast besteden we aandacht aan het onbegrip vanuit de omgeving: vrienden, familie, school of de bredere maatschappij begrijpen niet altijd wat autisme met een gezin doet. Dat onbegrip kan pijnlijk zijn en maakt het vaak moeilijk om steun te vinden. Tijdens de lezing bespreken we hoe gezinnen hiermee kunnen omgaan en wat helpt om meer begrip en verbinding te creëren.

De lezing biedt herkenning, inzicht en praktische handvatten om als gezin sterker te staan in een vaak complexe realiteit. Er is ruimte voor uitwisseling, vragen en reflectie — met als doel om samen meer begrip en draagkracht te ontwikkelen

autisme in hapklare taal

max. 15 deelnemers

Autisme is een spectrum, zo veelzijdig en uniek als de mensen die het beleven. Hoewel de DSM-5 een medische beschrijving biedt van autisme, vertelt die diagnose maar een klein deel van het verhaal. Want wat betekent autisme écht in het dagelijks leven? Wat gebeurt er achter gedrag dat voor buitenstaanders soms moeilijk te begrijpen is? En hoe kunnen we niet alleen weten, maar ook voelen wat autisme inhoudt?

In zijn lezing “Autisme in hapklare taal” neemt Maarten van de Wiel je op geheel eigen wijze mee in de wereld van autisme. Met humor, herkenbare metaforen en beeldende voorbeelden weet hij complexe thema’s toegankelijk te maken voor iedereen. Deze lezing richt zich zowel tot (groot)ouders die zoekende zijn naar woorden en begrip, als tot beroepskrachten die behoefte hebben aan duidelijke, hapklare taal om autisme beter te begrijpen en bespreekbaar te maken.

Maarten van de Wiel is gegradueerde in de orthopedagogie en gespecialiseerd in autisme. Met ruim vijftien jaar ervaring in het begeleiden van kinderen en jongeren met autisme weet hij complexe thema’s op een heldere, menselijke en vaak herkenbare manier te vertalen. In zijn lezingen combineert hij deskundigheid met humor en oprechte betrokkenheid, waardoor zijn verhalen blijven hangen en tot nadenken stemmen.

Maarten laat zien dat autisme niet slechts een lijst met kenmerken is, maar een manier van zijn: een andere manier van waarnemen, denken, voelen en verbinden met de wereld. Waar de DSM-5 probeert te classificeren, probeert Maarten te vermenselijken. Hij nodigt je uit om verder te kijken dan etiketten en te ontdekken wat er schuilgaat achter gedrag dat soms als “anders” wordt gezien.

“Autisme in hapklare taal” biedt geen droge theorie, maar een heldere, menselijke kijk op wat autisme betekent in het echte leven.

Kortom, noteer 4 juni alvast in je agenda, let op er zijn maar 15 plaatsen. 

tussen zorgen en zijn

- ONLINE-

Een balans vinden tussen zorgen voor je kind en zorgen voor jezelf is niet altijd eenvoudig. Je wil het beste voor je kind: rust, voorspelbaarheid en warmte. Maar ergens onderweg ben je jezelf wat kwijtgeraakt. Je hoofd draait overuren, je lichaam snakt naar adem, en het voelt alsof stilstaan geen optie is.

In deze online lezing neemt Leen Honings je mee in haar verhaal. Je ontdekt hoe je vanuit rust en mildheid kunt zorgen, zonder jezelf uit te putten. Ze verkent samen met jou wat er gebeurt in het zenuwstelsel van je kind (én dat van jou), waarom zelfzorg geen luxe is maar een noodzaak, en hoe kleine aanpassingen een groot verschil kunnen maken.

Met de polyvagaaltheorie als kompas, een vleugje humor en veel herkenning krijg je praktische tools om signalen van overprikkeling (bij je kind én bij jezelf) sneller te herkennen, co-regulatie in te zetten in plaats van controle, grenzen te stellen zonder schuldgevoel en ruimte te maken voor rust, lummeltijd en herstel. Geen “moetjes”, wel ademruimte en compassie. Want goed zorgen voor je kind begint met goed zorgen voor jezelf.

Leen Honings is oplossingsgericht therapeut met meer dan twintig jaar ervaring in het begeleiden van kinderen, jongeren en ouders. Ze specialiseert zich in autisme en andere vormen van neurodiversiteit, en staat bekend om haar warme, no-nonsense aanpak waarin mildheid, humor en praktische tools centraal staan. Vanuit haar praktijk in Merksem ondersteunt ze gezinnen om met meer rust, verbinding en zelfcompassie hun weg te vinden.

Kortom: hou 16 juni vrij. Deze online lezing wordt meer dan de moeite waard.

AUTISME EN PDA

Gedrag dat vastloopt. Kinderen die weigeren, niet lijken mee te bewegen. Situaties die plots escaleren. En tegelijk het gevoel dat wat je probeert, niet helpt… dat niets helpt. Herkenbaar?

Tijdens deze lezing staat dr. Martine Bezuijen stil bij wat PDA (Pathological Demand Avoidance, of Pervasieve Drang naar Autonomie) precies inhoudt. We kijken naar wat er schuilgaat onder het gedrag dat je ziet, en waarom dit gedrag zo vaak verkeerd geïnterpreteerd wordt.

Je krijgt inzicht in hoe iemand met PDA eisen ervaart en wat er gebeurt wanneer autonomie onder druk komt te staan. Daarnaast wordt toegelicht waarom gangbare begeleidingsmethodes binnen autisme bij PDA soms net averechts kunnen werken, en wordt er een duidelijke vertaalslag gemaakt naar wat wél helpend kan zijn.

Hoe bouw je aan een relatie waarin ruimte ontstaat in plaats van strijd? Hoe stem je af zonder te duwen of te trekken? En hoe blijf je als ouder of professional overeind in situaties die veel van je vragen?

Tijdens deze lezing is er ruimte voor vragen, uitwisseling en het delen van ervaringen. Daarnaast neemt ze je mee in haar persoonlijke ervaring als ouder van een kind met PDA, als waardevolle brug tussen theorie en praktijk.

Deze lezing richt zich zowel tot ouders als professionals die op zoek zijn naar meer inzicht, rust en concrete handvatten in de omgang met PDA.

dr. Martine Bezuijen is arts en oprichter van ZekerWel Autisme. Vanuit haar achtergrond als huisarts en haar ervaring als ouder van een kind met PDA, heeft zij zich gespecialiseerd in dit profiel. Ze volgde meerdere gespecialiseerde opleidingen rond PDA, waaronder PDA for Educators en Working with and Supporting PDA Children bij de PDA Society UK (CPD-geaccrediteerd). Daarnaast voltooide zij de opleiding Supporting Children, Teenagers and Young Adults with PDA (Level 3, OCN accredited) bij P-AST van Laura Kerbey.

Ze brengt wetenschappelijke inzichten samen met de realiteit van het dagelijks leven en staat bekend om haar heldere, toegankelijke manier van uitleggen.

AUTISTISCHE

BURN-OUT

Voel je je leeg, uitgeput of overprikkeld, zelfs na rust? Of merk je bij jezelf, je kind of je partner met autisme dat het lijkt alsof het licht plots uitgaat?

DE ROL VAN HORMONEN BIJ VROUWEN MET AUTISME

Van cyclus tot perimenopauze: invloed op gedrag, energie en sensorische verwerking

Autisme bij vrouwen wordt vaak nog te weinig begrepen. Niet alleen in hoe het zich uit, maar ook in hoe het samenhangt met het lichaam. Het vrouwelijke brein is geen constante: het beweegt mee met hormonale ritmes, en die beweging kan een merkbare invloed hebben op gedrag, energie en prikkelverwerking. Wat soms als “onvoorspelbaar” of “te intens” wordt ervaren, blijkt vaak een logisch gevolg van onderliggende biologische veranderingen.

In deze online lezing neemt Géraldine Sanders je mee in hoe hormonale schommelingen, doorheen de cyclus, maar ook tijdens levensfasen zoals zwangerschap en perimenopauze, het zenuwstelsel beïnvloeden. Géraldine staat stil bij hoe deze veranderingen kunnen doorwerken op concentratie, emotieregulatie, stressgevoeligheid en sensorische belasting. Daarbij maakt ze de vertaalslag naar het dagelijks leven: wat betekent dit concreet voor vrouwen zelf, maar ook voor hun omgeving.

Daarnaast is er aandacht aan het onzichtbare karakter van deze dynamiek. Wat van binnen verandert, is niet altijd zichtbaar of begrijpelijk voor de buitenwereld. Dit kan leiden tot misverstanden, twijfel of het gevoel “te veel” te zijn. Meer inzicht in deze processen creëert ruimte voor herkenning, mildheid en betere afstemming; zowel naar zichzelf als naar elkaar.

Deze online lezing biedt een combinatie van kennis en herkenning, en reikt handvatten aan om met meer inzicht en rust om te gaan met deze dynamiek. Er is ruimte voor reflectie en vragen, met als doel om een brug te slaan tussen wat er in het lichaam gebeurt en hoe dit ervaren en begrepen wordt in het dagelijks leven. Géraldine Sanders is orthomoleculair therapeute en kPNI therapeute i.o. en gespecialiseerd in vrouwelijke gezondheid en hormonen. Ze combineert wetenschappelijke diepgang met een warme, toegankelijke stijl.

MEDICATIE BIJ AUTISME/ADHD

Rond het gebruik van medicatie bij autisme/ADHD bestaat vaak nog een zekere terughoudendheid of taboe. Voor ouders en betrokkenen is het bovendien vaak een moeilijke afweging: wanneer is medicatie aangewezen, wat zijn de mogelijke effecten, en hoe verhoudt dit zich tot andere vormen van begeleiding?

Tijdens deze lezing gaat Prof. Dr. Dirk Van West dieper in op de rol van psychofarmacologie binnen de begeleiding van mensen met autisme/ADHD. Hij licht toe wanneer medicatie een zinvolle aanvulling kan zijn op niet-medicamenteuze ondersteuning. Daarbij is er aandacht voor de impact van medicatie op het functioneren, de doelstellingen van een behandeling en de zorgvuldige afweging die hieraan voorafgaat. Daarnaast wordt stilgestaan bij comorbiditeit, waarbij autisme/ADHD samen voorkomen of gepaard gaan met bijkomende moeilijkheden zoals angst, stemmingsproblemen of gedragsuitdagingen. Er wordt besproken hoe deze complexiteit het klinisch beeld beïnvloedt en welke rol medicatie hierin kan spelen.

De lezing richt zich zowel tot ouders als professionelen en biedt houvast om op een geïnformeerde en genuanceerde manier keuzes te maken rond medicatiegebruik.

Prof. Dr. Dirk van West is als kinder- en jeugdpsychiater werkzaam op de polikliniek en het Referentiecentrum Autisme van het UKJA, als professor kinder- en jeugdpsychiatrie aan de faculteit geneeskunde en gezondheidswetenschappen van de Universiteit Antwerpen en als professor klinische psychiatrie aan de faculteit psychologie en educatiewetenshappen van de Vrije Universiteit Brussel. Verder is hij ook actief binnen zijn privépraktijk.

INZICHT IN DE SOCIALE EMOTIONELE ONTWIKKELING

Aan de buitenkant kan iemand een volwassen indruk maken, met vaardigheden die wijzen op zelfredzaamheid en veerkracht. Toch loopt de emotionele ontwikkeling niet altijd gelijk met die uiterlijke volwassenheid. Het model van Anton Dösen beschrijft vijf fasen van emotionele ontwikkeling en laat zien dat cognitief en emotioneel functioneren sterk van elkaar kunnen verschillen. Iemand kan intellectueel op een hoog niveau functioneren, maar tegelijk emotionele behoeften hebben die zich op een ander ontwikkelingsniveau bevinden. Waar de één moeite heeft met prikkelverwerking, worstelt de ander met vertrouwen of autonomie.

Wanneer we ons uitsluitend richten op het cognitieve niveau en de emotionele noden buiten beschouwing laten, bestaat het risico dat de geboden ondersteuning niet aansluit bij wat iemand werkelijk nodig heeft. Goede begeleiding vraagt daarom dat we verder kijken dan het zichtbare gedrag en aandacht hebben voor de onderliggende emotionele behoeften. Door de juiste ontwikkelingsfase in te schatten, kunnen we ondersteuning bieden die écht past, of dat nu meer voorspelbaarheid en structuur is, of juist ruimte voor autonomie.

Op 14 december neemt Leen Willems je mee in dit proces tijdens haar ONLINE LEZING “Begrijpen en in kaart brengen van de sociaal-emotionele ontwikkeling.” Ze gaat in op vragen zoals: hoe kunnen we voorbij het zichtbare gedrag kijken en inschatten in welke fase iemand zich bevindt? Welke methoden bestaan er om dit te beoordelen? En hoe vertalen we deze inzichten naar concrete, dagelijkse ondersteuning?

Leen Willems is klinisch pedagoge en heeft meer dan 12 jaar ervaring in het werken met mensen met een verstandelijke beperking. Daarnaast is zij EMDR-therapeut en werkt zij als zelfstandige binnen groepspraktijk 2thepoint, waar zij volwassenen met autisme begeleidt. Tijdens deze lezing deelt zij haar expertise en praktische handvatten om een veilige en afgestemde omgeving te creëren, waarin de emotionele ontwikkeling van elke cliënt centraal staat.

EXECUTIEVE FUNCTIES

HOE? ZO!

Executieve functies zijn denkprocessen die ons in staat stellen om doelgericht te handelen en ons gedrag af te stemmen op de sociale context. Deze zogenaamde bestuursfuncties spelen een cruciale rol bij het plannen, organiseren en uitvoeren van dagelijkse activiteiten, evenals bij het doelgericht oplossen van problemen.

Zowel kinderen als volwassenen met autisme ervaren vaak moeilijkheden in de ontwikkeling van bepaalde executieve functies. Deze functies hebben een grote invloed op hoe iemand zich gedraagt, handelt en leert, en bepalen in sterke mate het algehele functioneren in het dagelijks leven. Wanneer deze executieve functies minder vlot ontwikkelen, neemt de kans op zowel gedrags- als leerproblemen toe.

Tijdens deze vorming krijg je een heldere en concrete inkijk in wat executieve functies precies inhouden. Daarnaast worden er praktische tips en handvatten aangereikt die ouders, leerkrachten, begeleiders en andere betrokkenen kunnen inzetten om de ontwikkeling van deze belangrijke vaardigheden te ondersteunen en te stimuleren.

De lezing wordt gegeven door Vicki Tops. Zij werkt al 25 jaar als logopedist in het buitengewoon onderwijs, voornamelijk met leerlingen met autisme. Momenteel is zij coördinator van het ondersteuningsnetwerk Kosmos Kempen, waar zij een team van leerkrachten en paramedici aanstuurt die leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften en ondersteuningsnoden begeleiden binnen het gewoon onderwijs. Daarnaast is Vicki ook medeoprichter van Groepspraktijk De Kronkel in Lille, waar zij haar expertise verder inzet in de begeleiding van kinderen en jongeren met uiteenlopende ondersteuningsnoden.

AUTISME EN FNS

FUNCTIONELE NEUROLOGISCHE STOORNIS

FNS staat voor Functionele Neurologische Stoornis. Het gaat hierbij om langdurige lichamelijke klachten, zoals pijn, motorische uitval, aanvallen en vermoeidheid, waarvoor geen duidelijke somatische verklaring kan worden gevonden. Hoewel deze klachten sterk kunnen lijken op een neurologisch probleem, wordt er bij medisch onderzoek geen aantoonbare schade of afwijking in het zenuwstelsel vastgesteld. Toch zijn deze klachten allesbehalve “ingebeeld”: ze zijn reëel, kunnen ernstig en invaliderend zijn, en hebben vaak een grote impact op het dagelijks leven van een kind of jongere en zijn of haar gezin.

Functionele klachten situeren zich op het kruispunt van lichaam en brein en vragen daarom om een brede kijk. De aanpak ervan is bij uitstek multidisciplinair, waarbij verschillende zorgverleners samenwerken om zowel de lichamelijke als de psychologische en sociale aspecten in kaart te brengen en te behandelen.

Tijdens deze vorming staan we stil bij de aard en de onderliggende mechanismen van functionele klachten in het algemeen. Er wordt daarnaast specifiek ingezoomd op aanvalsgewijze klachten en op de vraag in welke mate deze problematiek samen voorkomt met een autismespectrumstoornis.

Dr. Kristien Verhaert is kinderarts, kinderneuroloog en epileptoloog. In Revalidatiecentrum Pulderbos werkt zij sinds 2010 met kinderen en jongeren met complexe epilepsieën, hersenletsels en functionele neurologische klachten.

An De Cock is klinisch orthopedagoog, contextueel psychotherapeut en EMDR Practitioner. Zij is sinds 2004 werkzaam in Revalidatiecentrum Pulderbos, waar ze kinderen en jongeren begeleidt met complexe neurologische problemen en functionele neurologische klachten. Daarnaast is zij ook verbonden aan De Kronkel, een multidisciplinaire therapiepraktijk, waar ze psychotherapie aanbiedt aan kinderen en jongeren.

AUTISME, ANGST & DWANG

Angst komt vaak voor bij mensen met autisme, zowel bij kinderen als volwassenen. Soms uit zich dat in sociale angst, soms in dwanggedachten of -handelingen zoals bij een obsessieve-compulsieve stoornis.

Voor buitenstaanders is dit gedrag niet altijd makkelijk te begrijpen. Waarom houden mensen zo sterk vast aan routines? Waarom kunnen kleine veranderingen zoveel spanning oproepen?

In deze lezing neemt dr. prof. Wim Tops je mee in wat er onder de oppervlakte speelt. Hij maakt helder hoe angst en controle samenhangen met autisme, en hoe gedrag vaak een manier is om met spanning om te gaan.

Daarnaast staan we stil bij een belangrijke praktijkervaring: klassieke behandelingen zoals gedragstherapie of exposure werken niet altijd vanzelf bij mensen met autisme. Met gerichte aanpassingen zoals meer structuur, concreet werken, herhaling en afstemming op prikkelgevoeligheid, blijken ze vaak wél effectief.

Wim Tops is doctor in de psychologie, neurolinguïst, gedragstherapeut en wetenschappelijk onderzoeker. Hij doet onderzoek naar neurodiversiteit en werkt in therapiepraktijk De Kronkel bijna uitsluitend met cliënten met neurodivergentie. Zijn expertise ligt in de behandeling van angst- en dwangklachten, waarover hij ook verschillende bijdragen publiceerde.

AUTISME EN EMPATHIE

Halfweg de jaren tachtig dachten wetenschappers dat ze de kern van autisme te pakken hadden: een tekort aan inlevingsvermogen, ook wel bekend als de Theory of Mind. Dit zou verklaren waarom omgaan en communiceren met andere mensen vaak zo moeilijk is voor mensen met autisme.

Al snel bleek de werkelijkheid echter een stuk complexer. Er kwamen barsten in deze eenzijdige verklaring en het denken over autisme evolueerde. Vandaag hoor je steeds vaker zelfs het omgekeerde: dat mensen met autisme mogelijk net empathischer zijn dan mensen zonder autisme, onder andere omdat ze gevoeliger kunnen zijn voor prikkels, inclusief de emoties van anderen. Dit roept belangrijke vragen op: wat is empathie precies? Hoe werkt het? En hoe verhoudt autisme zich tot andere condities waarbij empathie een centrale rol speelt, zoals narcisme, psychopathie en hoogsensitiviteit?

Tijdens deze lezing gaan we dieper in op deze vragen en worden hardnekkige misverstanden onder de loep genomen. We verkennen de verschillende vormen van empathie en bekijken hoe deze zich al dan niet ontwikkelen bij mensen met autisme.

Dr. Peter Vermeulen is klinisch pedagoog en een internationaal gerenommeerde autoriteit op het vlak van autisme. Hij is verbonden aan Sterkmakers in Autisme en staat wereldwijd bekend om zijn heldere en praktijkgerichte vertaling van complexe inzichten. Hij geeft internationaal lezingen en trainingen en is auteur van meer dan 15 boeken over autisme, die in meerdere talen werden vertaald. Met zijn werk levert hij een belangrijke bijdrage aan een genuanceerde en contextgevoelige kijk op autisme.

FOUTEN MAKEN MAG (SOMS) ...

KINDEREN EN JONGEREN MET AUTISME ONDERSTEUNEN BIJ FAALANGST

“Van proberen kan je leren”

“Fouten zijn niet erg”

“Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan”

In veel school- of thuissituaties duiken zulke uitspraken weleens op. Ook kinderen en jongeren met autisme krijgen ze geregeld te horen. Maar kloppen die tegeltjeswijsheden wel?

Wat leer je dan precies van proberen en zijn alle fouten oké? Wie absoluut denkt over slagen en falen, vindt de goedbedoelde uitspraken vaak eerder verwarrend en stresserend dan hoopgevend en motiverend.

Tijdens deze avondlezing gaan we op zoek naar welke duidelijke informatie kinderen en jongeren met autisme wel kan helpen. Op basis van nieuwe inzichten in de Growth Mindset-filosofie krijg je tips om een eerlijke en genuanceerde blik op fouten, eigen groei, succes en falen over te brengen. Je hoort waarom adviezen als ‘Het is niet erg…’, ‘Volgende keer zal het wel lukken’ of ‘Je kan meer dan je denkt’ soms meer weerstand oproepen in plaats van meer verbinding. En natuurlijk verkennen we zinvollere, autismevriendelijke alternatieven uit verschillende contexten die een blik op fouten kunnen nuanceren waardoor faalangst kan verminderen en kinderen kunnen groeien naar een meer positief zelfbeeld.

Deze lezing wordt gegeven door Kobe Vanroy. Kobe is een expert in autisme, motivatie en talentontwikkeling. Hij is verbonden aan Arteveldehogeschool in Gent als hoofddocent en coördinator van het Postgraduaat Autisme, en werkt als educatief medewerker bij Sterkmakers in Autisme. Hij is een veelgevraagd spreker in binnen- en buitenland.

Deze lezing is gericht op iedereen die leeft of werkt met kinderen en jongeren met autisme en een (rand)normale begaafdheid vanaf 8 jaar.

HOE AUTISME UITLEGGEN AAN MENSEN MET AUTISME

Tijdens deze lezing leer je hoe je aan mensen met autisme de diagnose zorgvuldig en begrijpelijk kunt meedelen en uitleggen. Je krijgt een helder kader aangereikt dat je helpt om een aanpak op maat te ontwikkelen, aan de hand van vijf centrale vragen:

• Waarom wil ik deze persoon iets uitleggen over autisme?
• Wat wil ik deze persoon kunnen uitleggen over autisme?
• Hoe kan ik deze persoon iets uitleggen over autisme zodat het betekenisvol is voor hem of haar?
• Wie legt best de diagnose uit?
• Hoe kan of moet ik hierin samenwerken met het netwerk rondom de persoon?

Naast dit theoretisch kader wordt de lezing doorspekt met concrete voorbeelden en suggesties voor creatieve werkvormen die je meteen in de praktijk kunt toepassen.

Thomas Fondelli is psychotherapeut, verbonden aan De Dam, waar hij mensen met autisme en hun omgeving begeleidt. Daarnaast is hij freelance vormingsmedewerker bij Autisme Centraal en geeft hij opleidingen in binnen- en buitenland. Hij is een veelgevraagd gastdocent en spreker, bekend om zijn heldere, toegankelijke en praktijkgerichte aanpak. In zijn werk en lezingen slaagt hij erin om complexe thema’s rond autisme begrijpelijk en bruikbaar te maken voor hulpverleners, begeleiders en andere professionals.